|
Sefydlwyd Gorsedd Beirdd Ynys Prydain
yn 1792 gan Edward Williams, Iolo Morganwg. Ef a ddyfeisiodd
y defodau sydd â seiliau yng ngweithgareddau’r Derwyddon
Celtaidd.
Cynhaliwyd seremoni gyntaf yr Orsedd ar 21 Mehefin 1792
ym Mhrimrose Hill, Llundain. Gosodwyd cylch o gerrig mân
ar y maes a tu fewn i’r cylch bu rhai o gyfeillion Iolo
yn ei gynorthwyo gyda’r defodau.
Ar Fryn Owain ym
Mro Morgannwg y cynhaliwyd yr Orsedd gyntaf yng Nghymru
yn 1795. Cynhaliodd Iolo seremoni’r Orsedd mewn Eisteddfod
a gynhaliwyd yn Ngwesty’r Ivy Bush yng Nghaerfyrddin yn
1819 ac ers sefydlu'r Eisteddfod Genedlaethol ym 1860
mae Gorsedd y Beirdd wedi bod yn gysylltiedig â’r Eisteddfod.
Rheolir y gweithgareddau gan Fwrdd yr Orsedd ac etholir
yr Archdderwydd am gyfnod o dair blynedd.
Sefydlwyd Gorsedd y Beirdd yn Llydaw ym
1900, a Gorsedd yn Nghernyw yn 1928. Mae’r ddwy yn cydweithio
â Gorsedd Cymru. Yn 2001 ail-sefydlwyd Gorsedd y Beirdd
yn y Wladfa, Patagonia, ac mae cysylltiadau â’r Oireachtas
yn yr Iwerddon.
|
|

Iolo Morganwg
Gweddi’r Orsedd
Dyro Dduw, dy nawdd;
ac yn nawdd nerth;
ac yn nerth,deall;
ac yn neall, gwybod;
ac yng ngwybod, gwybod y cyfiawn;
ac yng ngwybod y cyfiawn, ei garu;
ac o garu, caru pob hanfod;
ac ym mhob hanfod, caru Duw;
Duw a phob daioni. |
|